Kennismaking met Spanje
Ligging
Bevolking
Politieke Structuur
Streken
Talen
Tijdzones
Natuur
Zon en Strand
Kunst
De oorspong
De romantisering
De Middeleeuwen: smeltkroes van culturen
De ontdekkingen en de Gouden Eeuw
Aan de poort van de moderne tijd
Steden
Gastronomie
Eten in Spanje
Dranken
De Weg naar Santiago
Afstanden
Ligging (naar boven)
Gelegen in het zuidwesten van Europa neemt Spanje het grootste deel van het Iberisch Schiereiland in. Met een oppervlakte van 505.955 vierkante kilometer komt het land in grootte, na Rusland en Frankrijk, op de derde plaats binnen het geheel van het Europese werelddeel. Van genoemde oppervlakte behoort het grootste gedeelte (493.484 km²) tot het schiereiland. Hier dienen de eilandengroepen van de Balearen in de Middellandse Zee (4.992 km²) en de Canarische Eilanden (7.447 km²), die zich op meer dan duizend kilometer van het zuidelijkste puntje van het schiereiland en tegenover de kust van Afrika bevinden, aan toegevoegd te worden. Ook Ceuta en Melilla, twee steden in het noorden van Afrika, horen bij Spanje.
Binnen het Europese continent ligt het Iberisch Schiereiland het dichtst bij Afrika. Slechts 14 kilometer water (de Straat van Gibraltar) scheidt het ene land met het andere. Via de Atlantische Oceaan is het land op Amerika gericht. Hieraan wordt een bijzondere strategische waarde toegekend. Dit verklaart waarom Spanje in de geschiedenis van verschillende culturen en beschavingen een fundamenteel ontmoetingspunt is geweest.
Bevolking (naar boven)
Met meer dan veertig miljoen (2003: 41,8 miljoen) inwoners bereikt Spanje een gemiddelde bevolkingsdichtheid van ruim 80 (2003: 82,7) inwoners per vierkante kilometer. Dit is onder het gemiddelde van de landen die deel uitmaken van de Europese Unie. De ongelijke verdeling van de bevolking heeft een onevenwichtige verhouding veroorzaakt tussen de verschillende streken. Deze vertonen verschillende en tegengestelde bevolkingsniveau´s.
Als gevolg van de industrialisatieprocessen en stedenbouwkundige ontwikkelingen bestaat er een toenemende tendens tot concentratie in de kustgebieden en tot ontvolking in het binnenland, met uitzondering van de grote steden.
Politieke Structuur (naar boven)
Zoals vastgelegd in de Grondwet van 1978 is Spanje een sociale en democratische rechtsstaat. De politieke vorm is een constitutionele Monarchie. De hoofdstad is Madrid. Hier heeft de koning zijn onderkomen en is de landsregering gevestigd. Ook bevinden zich hier de wetgevende (Eerste en Tweede Kamer) en rechtsprekende machten.
Tegenwoordig bestaat de Spaanse Staat uit zeventien Autonome Gemeenschappen en twee steden – Ceuta en Melilla – die elk een eigen Autonomiestatuut hebben. De Grondwet verleent elke Autonome Gemeenschap bepaalde regeringsbevoegdheden, waarbij de conflicten tussen de algemene Landsregering en die van de Autonome Gemeenschappen beslecht worden door de Constitutionele Rechtbank
Streken (naar boven)
De grote verscheidenheid aan landschappen, klimaat en cultuur wordt in elk van deze streken tot uitdrukking gebracht. Soms verenigen Autonome Gemeenschappen zich teneinde hun gemeenschappelijke kenmerken meer onder de aandacht te brengen bij het toerisme. Zo ontstond bij voorbeeld uit een samenwerking van Galicia, Asturias, Cantabria en de País Vasco ´Het Groene Spanje´. Hiermee willen zij meer bekendheid geven aan de gezamenlijke aspecten zoals hun landschap, klimaat, gastronomie en toeristische attracties (strand, bergen, sport, plattelandstoerisme).
De Autonome Gemeenschappen die het meest ontwikkeld zijn met betrekking tot het zon- en strandtoerisme zijn Andalucía, Murcia, de Comunidad Valenciana en Cataluña.
Andere Autonome Gemeenschappen van het Spaanse binnenland, zoals Aragón, Castilla y León, Castilla La Mancha en Extremadura, bieden de toerist hun aantrekkelijke historische steden - waarvan vele aangemerkt staan als Werelderfgoed Steden -, hun erfenis aan kunstwerken en monumenten, hun veelzijdige gastronomie en een natuurtoerisme met prachtige landschappen.
Andere streken, zoals La Rioja, Madrid en Navarra beschikken over streken en steden met een grote traditie en persoonlijkheid die de reiziger een veelheid aan natuur en cultuur bieden.
De Spaanse Eilanden zijn zeer gewaardeerde toeristische bestemmingen. De Balearen, gelegen in de Middellandse Zee, bieden een fantastische kust waar genoten kan worden van mooie stranden en waar diverse watersporten beoefend kunnen worden. De Canarische Eilanden, in de Atlantische Oceaan en voor de Afrikaanse kust, vormen tevens een waar paradijs met de vele stranden, de vulkanische natuurparken en een buitengewoon heerlijk klimaat het hele jaar door.
De steden Ceuta en Melilla, aan de Afrikaanse Middellandse-Zeekust, oefenen ook een aantrekkingskracht uit vanwege hun goede bereikbaarheid vanuit het Schiereiland, de Arabische sferen en de interessante prijzen voor diverse goederen.
Talen (naar boven)
Het Spaans is de officiële en gemeenschappelijke taal van de overheid. Andere officiële talen die door een groot deel van de bevolking van de diverse Autonome Gebieden gesproken worden, zijn het Catalaans in Cataluña en de Balearen, het Galicisch in Galicia, het Baskisch in Baskenland en in een deel van Navarra en het Valenciaans in de Comunidad Valenciana.
Tijdzones (naar boven)
In het hele schiereiland wordt, net als in Nederland, de tijdzone van de Greenwich Meridian Time (GMT) toegepast plus één uur ´s winters en plus twee uur in de zomer. Op de Canarische Eilanden wordt dezelfde GTM tijdzone toegepast plus één uur in de zomer. Hierdoor bestaat er in vergelijking met het Schiereiland en de Balearen een tijdsverschil en het daar altijd één uur eerder is.
Natuur (naar boven)
Spanje geniet van een aantrekkelijke natuur vol tegenstellingen. De grote omtrek, die grenst aan twee zeeën en een oceaan, suggereert een gerichtheid op de zee. Tegelijkertijd vormen de afstand van de kust naar een groot gedeelte van het binnenland en de grote hoogteverschillen echter een obstakel op deze gerichtheid. Zij geven het land juist een meer continentale tint, relatief geïsoleerd van de invloed van de oceaan.
Zon en Strand (naar boven)
De Spaanse kust, met een lengte van meer dan 4.000 kilometer, vertoont een uniek geheel, aan de rand van de Middellandse Zee (in het oosten en het zuiden, de Cantabrische Zee (in het noorden) en de Atlantische Oceaan (in het westen en het zuiden). Met gemiddeld meer dan driehonderd dagen zon per jaar en een zacht klimaat tussen de 18 en 30 graden Celsius worden de zonovergoten stranden elk jaar bezocht door miljoenen toeristen uit alle landen van de wereld.
Langs de Middellandse Zee, "onze zee", wordt aan de Costa Brava een landschap met een eigen persoonlijkheid van steile kusten bezaaid met prachtige kleine inhammen afgewisseld met brede stranden.
Naar het zuiden toe, langs een kust die betekenisvolle bijnamen heeft verkregen zoals Gouden kust, Oranjebloesemkust, Kust van Valencia, Witte kust of Warme kust, loopt een kalme zee tot aan stranden van goudkleurige zand met in de nabijheid belangrijke steden en toeristische oorden.
In Andalusië vormen de Costa Tropical en de Costa del Sol ook twee van de meest geliefde bestemmingen van het zon-en strandtoerisme. De kust van Granada en Marbella als de hoofdstad van de kust van Malaga trekken ook een spectaculaire hoeveelheid bezoekers aan, hiertoe aangetrokken vanwege de stranden, de uitgaansgelegenheden, de winkels en de aanwezigheid van beroemdheden uit de hele wereld.
De Straat van Gibraltar voor de Afrikaanse kust, vormt een verbinding tussen de Middellandse Zee en de Altantische Oceaan, waar de Andalusische kust bij Cádiz en Huelva een geheel eigen karakter heeft en tot aan Ayamonte, aan de grens met Portugal, de Costa de la Luz vormt. Dezelfde Atlantische Oceaan loopt in het Noordwesten tot aan de rand van Galicië, daarbij een spectaculair landschap van steile kusten vormend, met kleine strandjes en inhammen waar de zee het land binnen stroomt en daar een geweldig mooi landschap teweegbrengt. De hele Galicische kust, met een wat vochtiger en minder warm klimaat, is een zeer populaire vakantiebestemming in de zomermaanden.
De Cantabrische Zee, aan de noordkust van Spanje, vormt met de bergachtige kuststreek een ander fraai en spectaculair landschap van de Spaanse kust. De elegante steden met een kustsfeer zoals Gijón, Santander en San Sebastián, met stranden gelegen in prachtige natuurgebieden, volksarchitectuur en een vochtig klimaat dat voor een eeuwig groene horizon zorgt, hebben van dit gebied, dat zich uitstrekt van het Baskenland via Cantabrië en Asturië tot aan Galicië, één van de meest ontwikkelde streken voor zon- en strandtoerisme in de zomermaanden gemaakt.
Balearen, in het hart van de Middellandse Zee verenigt de eilandengroep de Balearen een aantal zeer eigen kenmerken. Steile klippen en kleine inhammen, beschutte zones en stranden waar volkomen vrij van de zon genoten kan worden, maken deel uit van deze eilanden die tegelijkertijd een belangrijk aanbod aan uitgaansgelegenheden en amusement bieden.
Gelegen voor de westkust van Afrika, op meer dan 1.000 kilometer afstand van het Iberisch Schiereiland, vormen de Canarische Eilanden met hun vulkanische natuur, hun buitengewoon prettige klimaat op ieder moment van het jaar en hun spectaculaire stranden een aangewezen bestemming voor het genieten van de zee in elk willekeurig seizoen. De stad Puerto de la Cruz en de stranden van het zuiden van Tenerife; de stranden Playa del Inglés en Maspalomas op Gran Canaria; Puerto del Carmen op Lanzarote en Corralejo op Fuerteventura zijn enkele plaatsen die door veel toeristen bezocht worden.
Kunst (naar boven)
In de loop der eeuwen hebben verschillende beschavingen het Iberisch grondgebied bevolkt. Deze verschillende culturen hebben bijgedragen aan de vorming van het hedendaagse Spanje.
De oorspong (naar boven)
De grot van Altamira (Cantabria) en de rotsschilderingen van ongeveer 15.000 jaar geleden, zijn de bekendste van alle archeologische vondsten in Spanje. Torens, altaren en grafkamers uit de bronstijd zijn bewaard gebleven op Menorca en in plaatsen in Castilla y León en de Comunidad Autónoma de Valencia zijn de eerste voorbeelden van Iberische kunst uit de IJzertijd gevonden (Toros de Guisando, Dama de Elche).
De Feniciërs stichtten kolonies en lieten sporen van hun cultuur achter aan de kust van Andalucía (Adra, Cádiz), aan de oostkust (Cartagena) en op Ibiza. De Grieken stichtten hun kolonies ook op bepaalde punten aan de oostkust (Ampurias, Roses). De Romeinse verovering van het Schiereiland in 218 v. Chr. betekende uiteindelijk de intocht van een krachtige beschaving.
De romantisering (naar boven)
De romanisering was diep doorgedrongen tot Spanje, waardoor zij keizers, intellectuelen en militairen inbracht. Deze doordrongenheid zorgde ook voor een erfenis aan grote infrastructurele en publieke werken (geplaveide wegen en straten, groeven, aquaducten, bruggen, baden, theaters, thermen) en voor het ontstaan van diverse steden (Tarragona, Barcelona, Mérida). In deze verschillende steden is de erfenis nog steeds bewaard gebleven. Ook zijn er verder ruïnes te vinden in Cuenca, Soria, Sevilla en Málaga. De musea van Mérida en Tarragona zijn het meest belangrijk vanwege hun uitgebreide collecties.
De invasies van de volkeren uit het Noorden maakten een eind aan het Romeinse Keizerrijk en creëerden de Westgotische cultuur. Toledo was hiervan de hoofdstad en het belangrijkste handelspunt.
De Middeleeuwen: smeltkroes van culturen (naar boven)
Met de komst van de Arabieren in het jaar 711 en hun voortdurende aanwezigheid in de acht daarop volgende eeuwen ontstaat er een weelderige beschaving die een brug vormde tussen het Oosten en het Westen. De invloed van de Islam was zo sterk dat het zelfs in de Christelijke stijl binnendringt en uiteindelijk twee eigen stijlen ontwikkelt: de Mozarabische stijl, oftewel de stijl van de Christelijke minderheden, en de Mudéjarstijl van de Arabische minderheden.
De kunststroming van de Joodse gemeenschap, de derde cultuur in de smeltkroes, volgde de Islam op de voet. De Joodse wijken, rituele badplaatsen en synagogen, zoals het Tránsito en de Santa María la Blanca in Toledo en de Cordobese wijk ´call´, zijn hier uitgesproken voorbeelden van.
De Christelijke cultuur zorgt ervoor dat de Romaanse kunst ook op de Weg van Santiago te vinden is (San Martín de Frómista, San Isidro de León, Catedral de Santiago) en dat deze verder ontwikkeld kan worden door de Byzantijnse (Zamora) en Franse (Cataluña) invloeden. Kastelen en kloosters geven een tijdperk weer die in de periode van de kathedralen zijn esthetische hoogtijdagen vierde. In de XIIIe en XIVe eeuw bloeide vooral de Gotische stijl op, waarvan in de religieuze bouwwerken van Burgos, Toledo, León, Palma en Girona de meest betekenisvolle voorbeelden terug te vinden zijn. Bij het bereiken van de XVe eeuw heeft de met ornamenten overladen Gotische stijl belangrijke bouwwerken opgeleverd, zoals bij voorbeeld de Kathedraal van Sevilla, de Hospitales Reales van Santiago, Granada en Toledo, het klooster van San Juan de los Reyes in Toledo en het Palacio del Infantado in Guadalajara.
De Islamitische kunst zou in de Xe eeuw, tijdens de Kaliefperiode, zijn hoogtijdagen vieren. De moskee van Córdoba en de dichtbijgelegen paleisstad Medina Azahara zijn de meest bekende uitingen van deze kunst. Uit de Moorse (Taifa) periode (XIe eeuw) stammen de Citadel van Málaga en de Aljafería van Zaragoza. De Giralda en Torre de Oro in Sevilla dateren uit de zogenoemde ´Almohade´ periode (XIIe eeuw). De kunst van Nazarí (afstammend van de familie Is Nasr uit Arjona), in het kleine koninkrijk Granada, zou in de XIVe en XVe eeuw prachtige voorwerpen voortbrengen van de toen heersende ornamentele smaak, met als onbetwist hoogtepunt het geheel aan bouwwerken dat het Alhambra van Granada vormt en de bijbehorende tuinen van de Generalife.
De ontdekkingen en de Gouden Eeuw (naar boven)
De ontdekking van Amerika (Archivo de Indias de Sevilla) en de humanistische Renaissance die de inspiratiebron vormden voor de platereske stijl die gebaseerd is op klassieke vormen, hebben enkele schitterende voorbeelden uit de XVIe eeuw achtergelaten, zoals de gevel van de universiteit van Salamanca, de kathedraal en het paleis van Karel V te Granada en, in de sobere stijl van Herrera, het klooster van San Lorenzo de El Escorial.
Door de universele bijdrage van de beeldhouwers van heiligenbeelden (Gregorio Hernández, Martínez Montañés, Francisco Salzilli) en andere schilders (Diego Velázquez, Xurbarán, Ribera, Murillo) zijn schilders als Morales en El Greco en beeldhouwers als Berruguete de voorlopers van wat later bekend zou worden als de Spaanse Gouden Eeuw (XVIIe eeuw) geworden. De barokke verheerlijking werd door middel van de koloniale kunst in Amerika tot uitdrukking gebracht (Mexico, Cuzco, Lima, La Habana) en liet in Spanje werken van ongekende schoonheid achter, zoals de koninklijke paleizen van La Granja, Aranjuez en Madrid.
Aan de poort van de moderne tijd (naar boven)
Het neoclassicisme zal ons werken achterlaten als het museum el Prado in Madrid. In deze tijd verscheen tevens de geniale schilder Francisco de Goya, een ware voorganger van de hedendaagse schilderkunst. Het Eclecticisme van de XIXe eeuw bestaat uit diverse klassieke stijlen die overgenomen en gecombineerd werden in vooral historische en zedenschilderijen(Benlliure, Sorolla). De opkomst van het modernisme in de laatste jaren van deze eeuw zal een geniale vernieuwing betekenen met als belangrijkste personificatie de Catalaan Antoní Gaudí (Sagrada Familia, Parque Güell, beiden in Barcelona) .
Terwijl Salvador Dalí en Joan Miró sleutelfiguren zullen worden in het Surrealisme en de Abstracte kunst zal de Avant-garde van de XXe eeuw in de uit Málaga afkomstige schilder Pablo Ruiz Picasso een universeel genie vinden. De Spaanse bijdrage aan de kunst van de laatste decennia komt van de hand van vooraanstaande figuren in de architectuur (Sert, Bofill en Calatrava) en de schilder- en beeldhouwkunst (Tàpies, Antonio López, Barceló, Chilida), die werken met een sterk individuele persoonlijkheid hebben voortgebracht.
Steden (naar boven)
De diversiteit en het contrast waardoor Spanje gekenmerkt wordt, komt ook tot uiting in de steden. Keltische, Iberische, Fenicische en later Grieks-Romeinse beschavingen legden de grondslag voor de eerste stedelijke woonkernen. Huidige steden dragen nog steeds sporen van hun verblijf.
De Arabische, Joodse en Christelijke culturen, elk afzonderlijk doch ook door elkaar beïnvloed, leidden tijdens de Middeleeuwen tot de opkomst van steden die tot vandaag de dag een zeer rijk erfgoed aan historische gebouwen en kunst laten zien.
Hier moet het moderne karakter aan toegevoegd worden dat reeds enkele van onze koningen, zoals bij voorbeeld Karel III, tot uitdrukking wisten te brengen in hun tijd met het doel de urbanisaties, zoals dat van Madrid, te verfraaien met prachtige parken en emblematische monumenten. Deze parken en monumenten betekenden een vernieuwing van het karakter van deze centra. Het is een vernieuwing die later zichtbaar wordt in de uitbreiding en nieuwe indeling van de grote steden, evenals in de constructie van elegante gebouwen die, in harmonie met de ontwikkeling van de architectonische smaak, vorm hebben gegeven aan de identiteit van onze steden in de laatste twee eeuwen.
Deze combinatie komt in elk stadshart tot uiting waar landschap, klimaat en het dagelijkse leven, in harmonie, een geheel eigen karakter hebben gekregen. In sommige steden kan men sporen van een glorieus verleden en een rijk erfgoed aan monumenten vinden en in andere steden kan men de schoonheid van verblindend licht en felle kleuren aanschouwen of genieten van het mysterie van nevel en een altijd groene horizon. Kosmopolitisch of provinciaal, vastgeroest in de tijd of volop in ontwikkeling, deze steden zijn altijd fascinerend binnen het brede spectrum aan werkelijkheden en suggesties die zij bieden aan iedere bezoeker die van hun gastvrijheid geniet.
Gastronomie (naar boven)
Eén van de meest aantrekkelijke aspecten van Spanje is ongetwijfeld de keuken. Het is één van de beste ter wereld vanwege de kwaliteit en variatie van gebruikte producten. Eigenlijk kan men niet spreken over dé Spaanse keuken, maar moet er gesproken worden over verschillende streekkeukens, beïnvloed door het klimaat, de producten en de leefwijzen van desbetreffende streek. De Spaanse kookkunst onderscheidt zich van anderen doordat bij de bereiding van het voedsel voor plantaardig vet de traditionele olijfolie gebruikt wordt en voor dierlijk vet reuzel. Tevens is er een grote variatie aan fruit en groenten die de Arabische cultuur meebracht en aan andere elementen zoals de aardappel en de tomaat die uit Amerika kwamen.
Tevens is de grote ontwikkeling van de Spaanse keuken in de laatste decennia te danken aan de opkomst van belangrijke chefs die de traditionele gerechten en recepten opnieuw hebben weten te interpreteren in overeenstemming met de moderne tijd. Hiermee wordt er een nieuwe dimensie in presentatie en smaak gegeven aan de Spaanse gastronomie.
Eten in Spanje (naar boven)
Eten is in Spanje één van de plezierigste dagelijkse rituelen. De rijk gevarieerde keuken, tezamen met het plezier van de Spanjaard in de gastronomische cultuur, maken dat zowel in de grote steden als in de kleine landelijke dorpjes het zeer makkelijk is om een goede eetgelegenheid te vinden. Van de traditionele huiselijke menu´s tot befaamde restaurants met vijf vorken, iedereen kan de beste prijs/kwaliteit verhouding vinden die overeenkomt met zijn of haar eigen smaak en voorkeur.
De spanjaareden eten zowel s’middags als s’avonds uitgebreid. De etenstijden zijn s’middags tussen 13h00-16h00 en s’avonds van 21h00-23h00. Het menu met de prijzen hangt meestal bij de ingang van de restaurants. Zij bieden ook vaak een dagmenu tegen een gewoonlijk lagere prijs. De bediening zit inbegrepen in de prijs van de gerechten, hoewel het gebruikelijk, doch niet verplicht, is tussen de vijf en tien procent van het totaalbedrag als fooi voor de bediening te geven. De meeste restaurants sluiten één dag in de week (zondag of maandag), hoewel er talrijke gelegenheden bestaan die altijd geopend zijn en waar op elk moment van de dag iets gegeten kan worden.
Dranken (naar boven)
De wijn vormt een fundamenteel onderdeel van alle regionale keukens in Spanje. De Romeinen verspreidden de kunst van de wijnbouw die Spanje in één van de grootste wijnproducerende landen heeft veranderd. Tegelijkertijd is een gerechtvaardigde faam verkregen door de kwaliteit van de wijn, die tegenwoordig onderhevig is aan strikte controles en door de grote variatie (er zijn zo een zestig verschillende wijnproducerende gebieden).
Eén van de wijnen is de Riojawijn, die een vooraanstaande internationale plaats heeft verkregen dankzij het aroma en de volle smaak. Andere zeer gewaardeerde ´appellations´ zijn Ribera del Duero, Penedes en La Mancha, welke in de afgelopen jaren sterk vooruit gegaan zijn in kwaliteit. De Vino de Jerez, de sherry, is een Andalusische wijn met een belangrijke internationale prestige, vooral in Angelsaksische landen, die verschillende variëteiten kent (fino, manzanilla, amontillado, dulce en oloroso) en zo tegemoet komt aan de verschillende smaken.
De Spaanse cava of champagneachtige mousserende wijn heeft als belangrijkste productiecentrum de Catalaanse Penedésstreek, hoewel de productie in de laatste jaren is uitgebreid naar andere streken zoals Castilla.
Het bier wordt tegenwoordig op grote schaal gedronken in Spanje, vooral als aperitief buiten de maaltijden om en ter begeleiding van de geliefde tapas in de café´s. Het Spaanse bier is licht van kleur en prettig van smaak en wordt gewoonlijk zeer koud geserveerd.
Ook de Spaanse likeuren vertonen een aantal noemenswaardige bijzonderheden. De brandy wordt voornamelijk in Andalucía geproduceerd, terwijl de brandewijnen en de ´orujo´, die gebruikt wordt voor de beroemde ´queimadas gallegas´overal in het land geproduceerd worden. De anijslikeur, de ´pacharán´ uit Navarra, de vruchtenlikeuren en de Asturiaanse (appel)cider zijn de meest geconsumeerde soorten.
Meer informatie over Spaanse wijnen op www.vinos-de-espana.nl
De Weg naar Santiago (naar boven)
Het netwerk van wegen dat naar Santiago de Compostela leidt en erkend is als Eerste Europese Culturele Route, vanwege het verspreiden van culturele uitingen en het creëren van een gezamenlijke identiteit tussen de Europese volkeren, is ongetwijfeld de belangrijkste grote route die bezoekers uit de hele wereld door het Spaanse land trekt.
Al meer dan acht eeuwen lang heeft de verering van de Apostel St. Jakob geleid tot een eindeloze stroom pelgrims, die nog groter wordt in de Jubeljaren. Deze pelgrimstochten hebben gewoonlijk een spirituele grondslag. De pelgrim doet echter ook rijke ervaringen op op een route met een grote culturele verscheidenheid in de diverse streken en autonome gemeenschappen, met de gastvrijheid van de inwoners en de persoonlijke beleving van het landschap, de voorvallen en anekdotes die men op de route beleeft. De beste route over land, tegelijkertijd de meest bekende en goed onderhouden, is de route die bekend staat als de camino francés. Deze komt Spanje binnen bij Somport of Roncesvalles in de Pyreneeën. Bij Puente la Reina komen deze twee beginpunten bijéén. In Navarra en La Rioja komt men langs schitterende plaatsen als San Millán de la Cogolla en Santo Domingo de la Calzada om vervolgens uit te komen in Burgos, met zijn monumentale gotische kathedraal en het klooster van Las Huelgas.
Verder gaat de route door de velden van Palencia, waar nog prachtige Romaanse sporen terug te vinden zijn (Frómista, Villalcázar de Sirga, Carrión de los Condes). Via Sahagún en San Pedro de Dueñas komt men in León terecht waar de kathedraal, verfraaid met majestueuze gebrandschilderde ramen, en de kerken van San Isidro en San Marcos bewonderd kunnen worden.
Dan komt de route via Astorga en de Bierzostreek Galicia binnen bij O Cebreiro, waar de kerk van Santa María la Real staat, het middelpunt van de drukbezochte Bedevaart van het Wonder.
De route leidt naar Santiago langs fraaie abdijen (San Xulián de Samos, Vilar de Donas, Sobrado de los Monjes), pre-Romaanse en Romaanse heiligdommen (San Antolín de Yogues, San Pedro de Mélide, Santiago de Barbadelo) en oude pelgrimsherbergen (Palas de Rei, Leboreiro, Castañeda) tot aan Labacolla en de Monte del Gozo in de nabijheid van de stad. Het laatste deel van de route wordt te voet afgelegd om aan het eind van de tocht te kunnen knielen voor de relikwieën van de Heilige binnen in de kathedraal van Santiago de Compostela.
De stad van de Apostel staat vol monumenten en het is heel aanlokkelijk om een wandeling door de straten, over de pleinen en langs de hoekjes te maken, alvorens te genieten van de uitstekende Galicische keuken en bij wijze van souvenir een voorbeeld van het beroemde zilversmeedwerk of volkskunst te kopen.
De belangrijkste feesten worden op 24 en 25 juli gevierd ter ere van St. Jakob.
Een andere interessante route is de “Noordelijke Weg”, die door Baskenland, Cantabria en Asturias loopt en waar tevens genoten kan worden van de prachtige monumenten land de route.
De weg naar Santiago is op internet op www.xacobeo.es terug te vinden. Dit is de pagina van de Consellería de Cultura, Comunicación Social e Turismo.
Afstanden (naar boven)
Tevens kunt u op de site www.campsa.es of www.viamichelin.com het aantal kilometers en de route berekenen van plaats tot plaats.
Bron: Spaans verkeersburo Den Haag
Bevolking
Politieke Structuur
Streken
Talen
Tijdzones
Natuur
Zon en Strand
Kunst
De oorspong
De romantisering
De Middeleeuwen: smeltkroes van culturen
De ontdekkingen en de Gouden Eeuw
Aan de poort van de moderne tijd
Steden
Gastronomie
Eten in Spanje
Dranken
De Weg naar Santiago
Afstanden
Ligging (naar boven)
Gelegen in het zuidwesten van Europa neemt Spanje het grootste deel van het Iberisch Schiereiland in. Met een oppervlakte van 505.955 vierkante kilometer komt het land in grootte, na Rusland en Frankrijk, op de derde plaats binnen het geheel van het Europese werelddeel. Van genoemde oppervlakte behoort het grootste gedeelte (493.484 km²) tot het schiereiland. Hier dienen de eilandengroepen van de Balearen in de Middellandse Zee (4.992 km²) en de Canarische Eilanden (7.447 km²), die zich op meer dan duizend kilometer van het zuidelijkste puntje van het schiereiland en tegenover de kust van Afrika bevinden, aan toegevoegd te worden. Ook Ceuta en Melilla, twee steden in het noorden van Afrika, horen bij Spanje.
Binnen het Europese continent ligt het Iberisch Schiereiland het dichtst bij Afrika. Slechts 14 kilometer water (de Straat van Gibraltar) scheidt het ene land met het andere. Via de Atlantische Oceaan is het land op Amerika gericht. Hieraan wordt een bijzondere strategische waarde toegekend. Dit verklaart waarom Spanje in de geschiedenis van verschillende culturen en beschavingen een fundamenteel ontmoetingspunt is geweest.
Bevolking (naar boven)
Met meer dan veertig miljoen (2003: 41,8 miljoen) inwoners bereikt Spanje een gemiddelde bevolkingsdichtheid van ruim 80 (2003: 82,7) inwoners per vierkante kilometer. Dit is onder het gemiddelde van de landen die deel uitmaken van de Europese Unie. De ongelijke verdeling van de bevolking heeft een onevenwichtige verhouding veroorzaakt tussen de verschillende streken. Deze vertonen verschillende en tegengestelde bevolkingsniveau´s.
Als gevolg van de industrialisatieprocessen en stedenbouwkundige ontwikkelingen bestaat er een toenemende tendens tot concentratie in de kustgebieden en tot ontvolking in het binnenland, met uitzondering van de grote steden.
Politieke Structuur (naar boven)
Zoals vastgelegd in de Grondwet van 1978 is Spanje een sociale en democratische rechtsstaat. De politieke vorm is een constitutionele Monarchie. De hoofdstad is Madrid. Hier heeft de koning zijn onderkomen en is de landsregering gevestigd. Ook bevinden zich hier de wetgevende (Eerste en Tweede Kamer) en rechtsprekende machten.
Tegenwoordig bestaat de Spaanse Staat uit zeventien Autonome Gemeenschappen en twee steden – Ceuta en Melilla – die elk een eigen Autonomiestatuut hebben. De Grondwet verleent elke Autonome Gemeenschap bepaalde regeringsbevoegdheden, waarbij de conflicten tussen de algemene Landsregering en die van de Autonome Gemeenschappen beslecht worden door de Constitutionele Rechtbank
Streken (naar boven)
De grote verscheidenheid aan landschappen, klimaat en cultuur wordt in elk van deze streken tot uitdrukking gebracht. Soms verenigen Autonome Gemeenschappen zich teneinde hun gemeenschappelijke kenmerken meer onder de aandacht te brengen bij het toerisme. Zo ontstond bij voorbeeld uit een samenwerking van Galicia, Asturias, Cantabria en de País Vasco ´Het Groene Spanje´. Hiermee willen zij meer bekendheid geven aan de gezamenlijke aspecten zoals hun landschap, klimaat, gastronomie en toeristische attracties (strand, bergen, sport, plattelandstoerisme).
De Autonome Gemeenschappen die het meest ontwikkeld zijn met betrekking tot het zon- en strandtoerisme zijn Andalucía, Murcia, de Comunidad Valenciana en Cataluña.
Andere Autonome Gemeenschappen van het Spaanse binnenland, zoals Aragón, Castilla y León, Castilla La Mancha en Extremadura, bieden de toerist hun aantrekkelijke historische steden - waarvan vele aangemerkt staan als Werelderfgoed Steden -, hun erfenis aan kunstwerken en monumenten, hun veelzijdige gastronomie en een natuurtoerisme met prachtige landschappen.
Andere streken, zoals La Rioja, Madrid en Navarra beschikken over streken en steden met een grote traditie en persoonlijkheid die de reiziger een veelheid aan natuur en cultuur bieden.
De Spaanse Eilanden zijn zeer gewaardeerde toeristische bestemmingen. De Balearen, gelegen in de Middellandse Zee, bieden een fantastische kust waar genoten kan worden van mooie stranden en waar diverse watersporten beoefend kunnen worden. De Canarische Eilanden, in de Atlantische Oceaan en voor de Afrikaanse kust, vormen tevens een waar paradijs met de vele stranden, de vulkanische natuurparken en een buitengewoon heerlijk klimaat het hele jaar door.
De steden Ceuta en Melilla, aan de Afrikaanse Middellandse-Zeekust, oefenen ook een aantrekkingskracht uit vanwege hun goede bereikbaarheid vanuit het Schiereiland, de Arabische sferen en de interessante prijzen voor diverse goederen.
Talen (naar boven)
Het Spaans is de officiële en gemeenschappelijke taal van de overheid. Andere officiële talen die door een groot deel van de bevolking van de diverse Autonome Gebieden gesproken worden, zijn het Catalaans in Cataluña en de Balearen, het Galicisch in Galicia, het Baskisch in Baskenland en in een deel van Navarra en het Valenciaans in de Comunidad Valenciana.
Tijdzones (naar boven)
In het hele schiereiland wordt, net als in Nederland, de tijdzone van de Greenwich Meridian Time (GMT) toegepast plus één uur ´s winters en plus twee uur in de zomer. Op de Canarische Eilanden wordt dezelfde GTM tijdzone toegepast plus één uur in de zomer. Hierdoor bestaat er in vergelijking met het Schiereiland en de Balearen een tijdsverschil en het daar altijd één uur eerder is.
Natuur (naar boven)
Spanje geniet van een aantrekkelijke natuur vol tegenstellingen. De grote omtrek, die grenst aan twee zeeën en een oceaan, suggereert een gerichtheid op de zee. Tegelijkertijd vormen de afstand van de kust naar een groot gedeelte van het binnenland en de grote hoogteverschillen echter een obstakel op deze gerichtheid. Zij geven het land juist een meer continentale tint, relatief geïsoleerd van de invloed van de oceaan.
Zon en Strand (naar boven)
De Spaanse kust, met een lengte van meer dan 4.000 kilometer, vertoont een uniek geheel, aan de rand van de Middellandse Zee (in het oosten en het zuiden, de Cantabrische Zee (in het noorden) en de Atlantische Oceaan (in het westen en het zuiden). Met gemiddeld meer dan driehonderd dagen zon per jaar en een zacht klimaat tussen de 18 en 30 graden Celsius worden de zonovergoten stranden elk jaar bezocht door miljoenen toeristen uit alle landen van de wereld.
Langs de Middellandse Zee, "onze zee", wordt aan de Costa Brava een landschap met een eigen persoonlijkheid van steile kusten bezaaid met prachtige kleine inhammen afgewisseld met brede stranden.
Naar het zuiden toe, langs een kust die betekenisvolle bijnamen heeft verkregen zoals Gouden kust, Oranjebloesemkust, Kust van Valencia, Witte kust of Warme kust, loopt een kalme zee tot aan stranden van goudkleurige zand met in de nabijheid belangrijke steden en toeristische oorden.
In Andalusië vormen de Costa Tropical en de Costa del Sol ook twee van de meest geliefde bestemmingen van het zon-en strandtoerisme. De kust van Granada en Marbella als de hoofdstad van de kust van Malaga trekken ook een spectaculaire hoeveelheid bezoekers aan, hiertoe aangetrokken vanwege de stranden, de uitgaansgelegenheden, de winkels en de aanwezigheid van beroemdheden uit de hele wereld.
De Straat van Gibraltar voor de Afrikaanse kust, vormt een verbinding tussen de Middellandse Zee en de Altantische Oceaan, waar de Andalusische kust bij Cádiz en Huelva een geheel eigen karakter heeft en tot aan Ayamonte, aan de grens met Portugal, de Costa de la Luz vormt. Dezelfde Atlantische Oceaan loopt in het Noordwesten tot aan de rand van Galicië, daarbij een spectaculair landschap van steile kusten vormend, met kleine strandjes en inhammen waar de zee het land binnen stroomt en daar een geweldig mooi landschap teweegbrengt. De hele Galicische kust, met een wat vochtiger en minder warm klimaat, is een zeer populaire vakantiebestemming in de zomermaanden.
De Cantabrische Zee, aan de noordkust van Spanje, vormt met de bergachtige kuststreek een ander fraai en spectaculair landschap van de Spaanse kust. De elegante steden met een kustsfeer zoals Gijón, Santander en San Sebastián, met stranden gelegen in prachtige natuurgebieden, volksarchitectuur en een vochtig klimaat dat voor een eeuwig groene horizon zorgt, hebben van dit gebied, dat zich uitstrekt van het Baskenland via Cantabrië en Asturië tot aan Galicië, één van de meest ontwikkelde streken voor zon- en strandtoerisme in de zomermaanden gemaakt.
Balearen, in het hart van de Middellandse Zee verenigt de eilandengroep de Balearen een aantal zeer eigen kenmerken. Steile klippen en kleine inhammen, beschutte zones en stranden waar volkomen vrij van de zon genoten kan worden, maken deel uit van deze eilanden die tegelijkertijd een belangrijk aanbod aan uitgaansgelegenheden en amusement bieden.
Gelegen voor de westkust van Afrika, op meer dan 1.000 kilometer afstand van het Iberisch Schiereiland, vormen de Canarische Eilanden met hun vulkanische natuur, hun buitengewoon prettige klimaat op ieder moment van het jaar en hun spectaculaire stranden een aangewezen bestemming voor het genieten van de zee in elk willekeurig seizoen. De stad Puerto de la Cruz en de stranden van het zuiden van Tenerife; de stranden Playa del Inglés en Maspalomas op Gran Canaria; Puerto del Carmen op Lanzarote en Corralejo op Fuerteventura zijn enkele plaatsen die door veel toeristen bezocht worden.
Kunst (naar boven)
In de loop der eeuwen hebben verschillende beschavingen het Iberisch grondgebied bevolkt. Deze verschillende culturen hebben bijgedragen aan de vorming van het hedendaagse Spanje.
De oorspong (naar boven)
De grot van Altamira (Cantabria) en de rotsschilderingen van ongeveer 15.000 jaar geleden, zijn de bekendste van alle archeologische vondsten in Spanje. Torens, altaren en grafkamers uit de bronstijd zijn bewaard gebleven op Menorca en in plaatsen in Castilla y León en de Comunidad Autónoma de Valencia zijn de eerste voorbeelden van Iberische kunst uit de IJzertijd gevonden (Toros de Guisando, Dama de Elche).
De Feniciërs stichtten kolonies en lieten sporen van hun cultuur achter aan de kust van Andalucía (Adra, Cádiz), aan de oostkust (Cartagena) en op Ibiza. De Grieken stichtten hun kolonies ook op bepaalde punten aan de oostkust (Ampurias, Roses). De Romeinse verovering van het Schiereiland in 218 v. Chr. betekende uiteindelijk de intocht van een krachtige beschaving.
De romantisering (naar boven)
De romanisering was diep doorgedrongen tot Spanje, waardoor zij keizers, intellectuelen en militairen inbracht. Deze doordrongenheid zorgde ook voor een erfenis aan grote infrastructurele en publieke werken (geplaveide wegen en straten, groeven, aquaducten, bruggen, baden, theaters, thermen) en voor het ontstaan van diverse steden (Tarragona, Barcelona, Mérida). In deze verschillende steden is de erfenis nog steeds bewaard gebleven. Ook zijn er verder ruïnes te vinden in Cuenca, Soria, Sevilla en Málaga. De musea van Mérida en Tarragona zijn het meest belangrijk vanwege hun uitgebreide collecties.
De invasies van de volkeren uit het Noorden maakten een eind aan het Romeinse Keizerrijk en creëerden de Westgotische cultuur. Toledo was hiervan de hoofdstad en het belangrijkste handelspunt.
De Middeleeuwen: smeltkroes van culturen (naar boven)
Met de komst van de Arabieren in het jaar 711 en hun voortdurende aanwezigheid in de acht daarop volgende eeuwen ontstaat er een weelderige beschaving die een brug vormde tussen het Oosten en het Westen. De invloed van de Islam was zo sterk dat het zelfs in de Christelijke stijl binnendringt en uiteindelijk twee eigen stijlen ontwikkelt: de Mozarabische stijl, oftewel de stijl van de Christelijke minderheden, en de Mudéjarstijl van de Arabische minderheden.
De kunststroming van de Joodse gemeenschap, de derde cultuur in de smeltkroes, volgde de Islam op de voet. De Joodse wijken, rituele badplaatsen en synagogen, zoals het Tránsito en de Santa María la Blanca in Toledo en de Cordobese wijk ´call´, zijn hier uitgesproken voorbeelden van.
De Christelijke cultuur zorgt ervoor dat de Romaanse kunst ook op de Weg van Santiago te vinden is (San Martín de Frómista, San Isidro de León, Catedral de Santiago) en dat deze verder ontwikkeld kan worden door de Byzantijnse (Zamora) en Franse (Cataluña) invloeden. Kastelen en kloosters geven een tijdperk weer die in de periode van de kathedralen zijn esthetische hoogtijdagen vierde. In de XIIIe en XIVe eeuw bloeide vooral de Gotische stijl op, waarvan in de religieuze bouwwerken van Burgos, Toledo, León, Palma en Girona de meest betekenisvolle voorbeelden terug te vinden zijn. Bij het bereiken van de XVe eeuw heeft de met ornamenten overladen Gotische stijl belangrijke bouwwerken opgeleverd, zoals bij voorbeeld de Kathedraal van Sevilla, de Hospitales Reales van Santiago, Granada en Toledo, het klooster van San Juan de los Reyes in Toledo en het Palacio del Infantado in Guadalajara.
De Islamitische kunst zou in de Xe eeuw, tijdens de Kaliefperiode, zijn hoogtijdagen vieren. De moskee van Córdoba en de dichtbijgelegen paleisstad Medina Azahara zijn de meest bekende uitingen van deze kunst. Uit de Moorse (Taifa) periode (XIe eeuw) stammen de Citadel van Málaga en de Aljafería van Zaragoza. De Giralda en Torre de Oro in Sevilla dateren uit de zogenoemde ´Almohade´ periode (XIIe eeuw). De kunst van Nazarí (afstammend van de familie Is Nasr uit Arjona), in het kleine koninkrijk Granada, zou in de XIVe en XVe eeuw prachtige voorwerpen voortbrengen van de toen heersende ornamentele smaak, met als onbetwist hoogtepunt het geheel aan bouwwerken dat het Alhambra van Granada vormt en de bijbehorende tuinen van de Generalife.
De ontdekkingen en de Gouden Eeuw (naar boven)
De ontdekking van Amerika (Archivo de Indias de Sevilla) en de humanistische Renaissance die de inspiratiebron vormden voor de platereske stijl die gebaseerd is op klassieke vormen, hebben enkele schitterende voorbeelden uit de XVIe eeuw achtergelaten, zoals de gevel van de universiteit van Salamanca, de kathedraal en het paleis van Karel V te Granada en, in de sobere stijl van Herrera, het klooster van San Lorenzo de El Escorial.
Door de universele bijdrage van de beeldhouwers van heiligenbeelden (Gregorio Hernández, Martínez Montañés, Francisco Salzilli) en andere schilders (Diego Velázquez, Xurbarán, Ribera, Murillo) zijn schilders als Morales en El Greco en beeldhouwers als Berruguete de voorlopers van wat later bekend zou worden als de Spaanse Gouden Eeuw (XVIIe eeuw) geworden. De barokke verheerlijking werd door middel van de koloniale kunst in Amerika tot uitdrukking gebracht (Mexico, Cuzco, Lima, La Habana) en liet in Spanje werken van ongekende schoonheid achter, zoals de koninklijke paleizen van La Granja, Aranjuez en Madrid.
Aan de poort van de moderne tijd (naar boven)
Het neoclassicisme zal ons werken achterlaten als het museum el Prado in Madrid. In deze tijd verscheen tevens de geniale schilder Francisco de Goya, een ware voorganger van de hedendaagse schilderkunst. Het Eclecticisme van de XIXe eeuw bestaat uit diverse klassieke stijlen die overgenomen en gecombineerd werden in vooral historische en zedenschilderijen(Benlliure, Sorolla). De opkomst van het modernisme in de laatste jaren van deze eeuw zal een geniale vernieuwing betekenen met als belangrijkste personificatie de Catalaan Antoní Gaudí (Sagrada Familia, Parque Güell, beiden in Barcelona) .
Terwijl Salvador Dalí en Joan Miró sleutelfiguren zullen worden in het Surrealisme en de Abstracte kunst zal de Avant-garde van de XXe eeuw in de uit Málaga afkomstige schilder Pablo Ruiz Picasso een universeel genie vinden. De Spaanse bijdrage aan de kunst van de laatste decennia komt van de hand van vooraanstaande figuren in de architectuur (Sert, Bofill en Calatrava) en de schilder- en beeldhouwkunst (Tàpies, Antonio López, Barceló, Chilida), die werken met een sterk individuele persoonlijkheid hebben voortgebracht.
Steden (naar boven)
De diversiteit en het contrast waardoor Spanje gekenmerkt wordt, komt ook tot uiting in de steden. Keltische, Iberische, Fenicische en later Grieks-Romeinse beschavingen legden de grondslag voor de eerste stedelijke woonkernen. Huidige steden dragen nog steeds sporen van hun verblijf.
De Arabische, Joodse en Christelijke culturen, elk afzonderlijk doch ook door elkaar beïnvloed, leidden tijdens de Middeleeuwen tot de opkomst van steden die tot vandaag de dag een zeer rijk erfgoed aan historische gebouwen en kunst laten zien.
Hier moet het moderne karakter aan toegevoegd worden dat reeds enkele van onze koningen, zoals bij voorbeeld Karel III, tot uitdrukking wisten te brengen in hun tijd met het doel de urbanisaties, zoals dat van Madrid, te verfraaien met prachtige parken en emblematische monumenten. Deze parken en monumenten betekenden een vernieuwing van het karakter van deze centra. Het is een vernieuwing die later zichtbaar wordt in de uitbreiding en nieuwe indeling van de grote steden, evenals in de constructie van elegante gebouwen die, in harmonie met de ontwikkeling van de architectonische smaak, vorm hebben gegeven aan de identiteit van onze steden in de laatste twee eeuwen.
Deze combinatie komt in elk stadshart tot uiting waar landschap, klimaat en het dagelijkse leven, in harmonie, een geheel eigen karakter hebben gekregen. In sommige steden kan men sporen van een glorieus verleden en een rijk erfgoed aan monumenten vinden en in andere steden kan men de schoonheid van verblindend licht en felle kleuren aanschouwen of genieten van het mysterie van nevel en een altijd groene horizon. Kosmopolitisch of provinciaal, vastgeroest in de tijd of volop in ontwikkeling, deze steden zijn altijd fascinerend binnen het brede spectrum aan werkelijkheden en suggesties die zij bieden aan iedere bezoeker die van hun gastvrijheid geniet.
Gastronomie (naar boven)
Eén van de meest aantrekkelijke aspecten van Spanje is ongetwijfeld de keuken. Het is één van de beste ter wereld vanwege de kwaliteit en variatie van gebruikte producten. Eigenlijk kan men niet spreken over dé Spaanse keuken, maar moet er gesproken worden over verschillende streekkeukens, beïnvloed door het klimaat, de producten en de leefwijzen van desbetreffende streek. De Spaanse kookkunst onderscheidt zich van anderen doordat bij de bereiding van het voedsel voor plantaardig vet de traditionele olijfolie gebruikt wordt en voor dierlijk vet reuzel. Tevens is er een grote variatie aan fruit en groenten die de Arabische cultuur meebracht en aan andere elementen zoals de aardappel en de tomaat die uit Amerika kwamen.
Tevens is de grote ontwikkeling van de Spaanse keuken in de laatste decennia te danken aan de opkomst van belangrijke chefs die de traditionele gerechten en recepten opnieuw hebben weten te interpreteren in overeenstemming met de moderne tijd. Hiermee wordt er een nieuwe dimensie in presentatie en smaak gegeven aan de Spaanse gastronomie.
Eten in Spanje (naar boven)
Eten is in Spanje één van de plezierigste dagelijkse rituelen. De rijk gevarieerde keuken, tezamen met het plezier van de Spanjaard in de gastronomische cultuur, maken dat zowel in de grote steden als in de kleine landelijke dorpjes het zeer makkelijk is om een goede eetgelegenheid te vinden. Van de traditionele huiselijke menu´s tot befaamde restaurants met vijf vorken, iedereen kan de beste prijs/kwaliteit verhouding vinden die overeenkomt met zijn of haar eigen smaak en voorkeur.
De spanjaareden eten zowel s’middags als s’avonds uitgebreid. De etenstijden zijn s’middags tussen 13h00-16h00 en s’avonds van 21h00-23h00. Het menu met de prijzen hangt meestal bij de ingang van de restaurants. Zij bieden ook vaak een dagmenu tegen een gewoonlijk lagere prijs. De bediening zit inbegrepen in de prijs van de gerechten, hoewel het gebruikelijk, doch niet verplicht, is tussen de vijf en tien procent van het totaalbedrag als fooi voor de bediening te geven. De meeste restaurants sluiten één dag in de week (zondag of maandag), hoewel er talrijke gelegenheden bestaan die altijd geopend zijn en waar op elk moment van de dag iets gegeten kan worden.
Dranken (naar boven)
De wijn vormt een fundamenteel onderdeel van alle regionale keukens in Spanje. De Romeinen verspreidden de kunst van de wijnbouw die Spanje in één van de grootste wijnproducerende landen heeft veranderd. Tegelijkertijd is een gerechtvaardigde faam verkregen door de kwaliteit van de wijn, die tegenwoordig onderhevig is aan strikte controles en door de grote variatie (er zijn zo een zestig verschillende wijnproducerende gebieden).
Eén van de wijnen is de Riojawijn, die een vooraanstaande internationale plaats heeft verkregen dankzij het aroma en de volle smaak. Andere zeer gewaardeerde ´appellations´ zijn Ribera del Duero, Penedes en La Mancha, welke in de afgelopen jaren sterk vooruit gegaan zijn in kwaliteit. De Vino de Jerez, de sherry, is een Andalusische wijn met een belangrijke internationale prestige, vooral in Angelsaksische landen, die verschillende variëteiten kent (fino, manzanilla, amontillado, dulce en oloroso) en zo tegemoet komt aan de verschillende smaken.
De Spaanse cava of champagneachtige mousserende wijn heeft als belangrijkste productiecentrum de Catalaanse Penedésstreek, hoewel de productie in de laatste jaren is uitgebreid naar andere streken zoals Castilla.
Het bier wordt tegenwoordig op grote schaal gedronken in Spanje, vooral als aperitief buiten de maaltijden om en ter begeleiding van de geliefde tapas in de café´s. Het Spaanse bier is licht van kleur en prettig van smaak en wordt gewoonlijk zeer koud geserveerd.
Ook de Spaanse likeuren vertonen een aantal noemenswaardige bijzonderheden. De brandy wordt voornamelijk in Andalucía geproduceerd, terwijl de brandewijnen en de ´orujo´, die gebruikt wordt voor de beroemde ´queimadas gallegas´overal in het land geproduceerd worden. De anijslikeur, de ´pacharán´ uit Navarra, de vruchtenlikeuren en de Asturiaanse (appel)cider zijn de meest geconsumeerde soorten.
Meer informatie over Spaanse wijnen op www.vinos-de-espana.nl
De Weg naar Santiago (naar boven)
Het netwerk van wegen dat naar Santiago de Compostela leidt en erkend is als Eerste Europese Culturele Route, vanwege het verspreiden van culturele uitingen en het creëren van een gezamenlijke identiteit tussen de Europese volkeren, is ongetwijfeld de belangrijkste grote route die bezoekers uit de hele wereld door het Spaanse land trekt.
Al meer dan acht eeuwen lang heeft de verering van de Apostel St. Jakob geleid tot een eindeloze stroom pelgrims, die nog groter wordt in de Jubeljaren. Deze pelgrimstochten hebben gewoonlijk een spirituele grondslag. De pelgrim doet echter ook rijke ervaringen op op een route met een grote culturele verscheidenheid in de diverse streken en autonome gemeenschappen, met de gastvrijheid van de inwoners en de persoonlijke beleving van het landschap, de voorvallen en anekdotes die men op de route beleeft. De beste route over land, tegelijkertijd de meest bekende en goed onderhouden, is de route die bekend staat als de camino francés. Deze komt Spanje binnen bij Somport of Roncesvalles in de Pyreneeën. Bij Puente la Reina komen deze twee beginpunten bijéén. In Navarra en La Rioja komt men langs schitterende plaatsen als San Millán de la Cogolla en Santo Domingo de la Calzada om vervolgens uit te komen in Burgos, met zijn monumentale gotische kathedraal en het klooster van Las Huelgas.
Verder gaat de route door de velden van Palencia, waar nog prachtige Romaanse sporen terug te vinden zijn (Frómista, Villalcázar de Sirga, Carrión de los Condes). Via Sahagún en San Pedro de Dueñas komt men in León terecht waar de kathedraal, verfraaid met majestueuze gebrandschilderde ramen, en de kerken van San Isidro en San Marcos bewonderd kunnen worden.
Dan komt de route via Astorga en de Bierzostreek Galicia binnen bij O Cebreiro, waar de kerk van Santa María la Real staat, het middelpunt van de drukbezochte Bedevaart van het Wonder.
De route leidt naar Santiago langs fraaie abdijen (San Xulián de Samos, Vilar de Donas, Sobrado de los Monjes), pre-Romaanse en Romaanse heiligdommen (San Antolín de Yogues, San Pedro de Mélide, Santiago de Barbadelo) en oude pelgrimsherbergen (Palas de Rei, Leboreiro, Castañeda) tot aan Labacolla en de Monte del Gozo in de nabijheid van de stad. Het laatste deel van de route wordt te voet afgelegd om aan het eind van de tocht te kunnen knielen voor de relikwieën van de Heilige binnen in de kathedraal van Santiago de Compostela.
De stad van de Apostel staat vol monumenten en het is heel aanlokkelijk om een wandeling door de straten, over de pleinen en langs de hoekjes te maken, alvorens te genieten van de uitstekende Galicische keuken en bij wijze van souvenir een voorbeeld van het beroemde zilversmeedwerk of volkskunst te kopen.
De belangrijkste feesten worden op 24 en 25 juli gevierd ter ere van St. Jakob.
Een andere interessante route is de “Noordelijke Weg”, die door Baskenland, Cantabria en Asturias loopt en waar tevens genoten kan worden van de prachtige monumenten land de route.
De weg naar Santiago is op internet op www.xacobeo.es terug te vinden. Dit is de pagina van de Consellería de Cultura, Comunicación Social e Turismo.
Afstanden (naar boven)
Tevens kunt u op de site www.campsa.es of www.viamichelin.com het aantal kilometers en de route berekenen van plaats tot plaats.
Bron: Spaans verkeersburo Den Haag